مصطفى النوراني الاردبيلي
208
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
محل رويش : آذربايجان : نزديك اروميه ، كوه بلقيس ، كردستان : مغرب سنندج ، كرمانشاه : كوه پارو مهران ، گنجنامه حيدره ، كوه الوند ، اراك : كوه رزوند ، لرستان ، خرمآباد . « 1 » آن بيخ ريباس است با جويدن در دهن رطوبت دهن را زرد مىكند و ثابت شده است در آن جوهرى به نام كرائىسوفينيك اسيد مىباشد . ريوند چينى علاوه بر هند و پاكستان در چين خيلى زياد روئيده مىشود و ليكن آن ريوند چينى كه در بازار فروخته مىشود ريوند دوايى هست كه آن را گوسفندها و گاوها مىخورند و لكن اصل ريوند چينى را در بازار طبى آن را ريوند ختايى مىنامند و گرد آن زرد و براق مىباشد و آن از چين مىآيد و ريوند عادى گرد آن زرد خاكسترى رنگ مىباشد و ريوند هند و پاكستان را به درجه كمترى حساب مىكنند . رنگ : زرد مايل به سرخ . ذائقه : تيز و بدمزه . مزاج : مركب القواء ، اول اسهال مىآورد بعد از آن قبض پيدا مىكند . مقدار خوراك از 1 تا 5 / 1 گرم مىباشد محل حصول : در كوههاى بلند 6000 تا 10000 فوت پيدا مىشود . ريوند ، مقوى و محرك جگر مىباشد و تبى كه از خرابى جگر باشد آن را با نوشادر مىدهند كه مفيد است مدر بول و حيض باز كننده سدهها و محلل رياح بوده و اين دوا مخصوص جگر است و تبهاى كهنه را مفيد مىباشد . بر زخمهاى بزرگ ريوند چينى را با كمى صابون محلى سائيده بر آن با پنبه مىگذارند مواد را صاف و زخم را مىبندد مردم منطقه آسام آن را بطور خوراك استعمال مىكنند . « 1 » راوند چند قسم است كه بيشتر از چينى آن استفاده مىشود براى استعمال خارجى جلا كننده و خراش دهنده مىباشد . مسكن درد است بهطور خوراكى بلغم را از ريه
--> ( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 2 ، ص 733 . ( 1 ) - المفردات ، ص 272 .